Sosyal ve Kültürel Faaliyetler

Sabancı Üniversitesi
Sakıp Sabancı Müzesi

Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi (SSM), Atlı Köşk olarak anılan köşk ve galerilerden oluşmaktadır. 1950 yılında, Hacı Ömer Sabancı tarafından satın alınan Atlı Köşk, uzun yıllar ailenin yazlık evi olarak kullanılmış, daha sonra Sakıp Sabancı’nın daimi konutu olmuş ve onun zengin hat ve resim koleksiyonunu barındırmış, 1998 yılında müzeye dönüştürülmek üzere Sabancı Üniversitesi’ne tahsis edilmiştir. Galeri bölümünün eklenmesiyle 2002 yılında ziyarete açılan Müze’nin sergileme alanları 2005 yılında genişletilerek teknik düzeyde uluslararası standartlara kavuşturulmuştur.

SSM, bugün zengin koleksiyonu, ev sahipliği yaptığı uluslararası geçici sergiler, konservasyon birimleri, örnek eğitim programları, gerçekleştirilen konser, konferans ve seminerlerle çok yönlü bir müzecilik anlayışını yansıtmaktadır.

SSM Koleksiyonları, Üç Temel Kategori

Osmanlı Hat Sanatı’nın 500 yıllık örneklerine kapsamlı bir bakış sunan Sakıp Sabancı Müzesi Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu, başta nadir el yazması Kur’an-ı Kerim’ler olmak üzere, kıtalar, murakkaalar, levhalar, hilyeler, ferman, berat ve menşurlar ile hattat aletlerinden oluşmaktadır. Sakıp Sabancı Müzesi, koleksiyon geleneğini sürdürerek Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu’na sürekli yeni eserler kazandırmış ve bu eserleri Köşk bölümünde yer alan Osmanlı Hat Salonları’nda ziyaretçilerle buluşturmuştur.

Sakıp Sabancı Müzesi Resim Koleksiyonu, erken dönem Türk resminin seçkin örnekleriyle, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde İstanbul’da çalışmış yabancı sanatçıların, 1850–1950 yılları arasına tarihlenen eserlerinden oluşmaktadır. 2011 yılının sonunda, resim koleksiyonundan geniş bir seçki, “Bir Ülke Değişirken – Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türk Resmi” başlığıyla ziyarete açılmıştır. Osman Hamdi Bey, Fikret Muallâ, Halil Paşa, Şehzade Abdülmecid Efendi ve İzzet Ziya gibi, Türk Resim Sanatı’nın önemli sanatçılarının eserlerini içeren sergi, yeni yapılan özel galerisinde sürekli teşhir edilmektedir.

Atlı Köşk’ün alt katındaki odalarda, Sabancı ailesinin köşkte yaşadığı dönemde kullandığı, barok, rokoko, neo-gotik, neo-klasik ve ampir üsluplarından ilhamla tasarlanmış Batı tarzı mobilyalar ve 19. yüzyıla tarihlenen dekoratif sanat eserleri olduğu gibi korunmaktadır. Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden günümüze ulaşmış parçalardan oluşan Sakıp Sabancı Müzesi Arkeolojik ve Taş Eserler Koleksiyonu ise Müze bahçesinde sergilenmektedir.

SSM’de Açılan Sergiler

SSM, 2002 yılındaki açılışından bu yana pek çok sergiye ev sahipliği yapmıştır.

Müze’de, “Medicilerden Savoylara Floransa Saraylarında Osmanlı Görkemi”, “Lizbon Calouste Gulbenkian Müzesi’nden Başyapıtlarla Doğu’dan Batı’ya Kitap Sanatı ve Osmanlı Dünyası’ndan Anılar”, “Cengizhan ve Mirasçıları: Büyük Moğol İmparatorluğu”, “Tanrı’ya Adanmış Halılar: Transilvanya Kiliselerinde Anadolu Halıları” ve “Louvre Koleksiyonları’ndan Başyapıtlarla İslam Sanatı’nın Üç Başkenti: İstanbul, İsfahan, Delhi” gibi tarih konulu sergilerin yanı sıra “Picasso İstanbul’da”, “Heykelin Büyük Ustası Rodin İstanbul’da” ve “İstanbul’da Bir Sürrealist: Salvador Dali” gibi modern sanatın büyük ustalarını konu alan dev retrospektifler sergilenmiştir. Müze, 2010 yılında, “Fırça ve Kalemin İzinde Sınırları Aşmak”, “Efsane İstanbul: Bizantion’dan İstanbul’a - Bir Başkentin 8.000 Yılı”, “Ağa Han Müzesi Hazineleri” ve Londra’daki Victoria and Albert Müzesi (V&A) tarafından düzenlenen “Jameel Ödülü 2009” isimli sergilere; 2011 yılında “Karşıdan Karşıya - MÖ 3. Bin’de Kiklad Adaları ve Batı Anadolu” ve “Sophie Calle - Son Kez, İlk Kez” isimli sergilere ev sahipliği yapmıştır.

SSM, kuruluşunun 10. yılı olan 2012’de birçok yeniliklerle sergi programını sürdürmüştür. 2012’nin aynı zamanda Hollanda ve Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerin 400. yılı olması vesilesiyle SSM, Hollanda’dan iki önemli sergiyi ağırlamıştır. Yılın ilk sergisi “Rembrandt ve Çağdaşları – Hollanda Sanatının Altın Çağı,” Rijksmuseum ile dünyanın önde gelen özel bir koleksiyonuna ait eserleri, Türkiye’de ilk kez izleyicilerle buluşturmuştur. Rembrandt, Johannes Vermeer, Frans Hals, Jan Steen ve Jacob van Ruisdael gibi pek çok büyük ismin eserlerini de ağırlayan, 110 eserden oluşan sergi, Hollanda Sanatının Altın Çağı’nı gözler önüne sermiştir. Yılın ikinci sergisi, “Kobra: Özgür Sanatın 1.000 günü” ise, Hollanda’daki Kobra Modern Sanat Müzesi ve ABN AMRO Bank’in özel koleksiyonuna ait eserleri ziyaretçilerle buluşturmuştur. Sergide, 1948-1951 yılları arasında süren Kobra akımına ait eserler yer almıştır. Yılın son sergisi “Monet’nin Bahçesi” ise Marmottan Monet Müzesi işbirliği ile gerçekleştirilmiştir. Claude Monet’nin olgunluk dönemindeki sanatsal üretiminin ana temasını oluşturan Giverny Bahçesi’ne yoğunlaşan sergide, Monet’nin Giverny Bahçesi’ndeki evi, geç dönem bahçe manzaraları, nilüferler ve ünlü Japon köprüsü tabloları yer almıştır.

2012 yılında Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu çağdaş bir tasarım ve sergileme anlayışıyla yeniden düzenlenerek ziyarete açılmıştır. İslam sanatının 14. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar uzanan dönemine ait, ünlü hattatların ve kitap sanatçılarının elinden çıkmış 200’den fazla eser sergilenmektedir. Yeni teknolojik düzenlemeyle ziyaretçiler, sergi salonlarında verilen iPad’ler ile augmented reality (artırılmış gerçeklik) tekniğiyle hazırlanan animasyonları izleyebilmekte, nadir elyazması kitapları sayfa sayfa inceleyebilmektedirler. Koleksiyonun yeni sunumu kapsamında Kutluğ Ataman’ın güncel bir yorumla şekillendirdiği, hüsnühat sanatının “müsenna” veya “aynalı” adı verilen simetrik yazı kompozisyonlarını hatırlatan 2009 yapımı videosu koleksiyona dâhil edilmiştir.

SSM’nin Yurt Dışında Açtığı Sergiler

SSM, kendi mekânlarında çeşitli sergilere ev sahipliği yapmanın yanı sıra yurt dışında düzenlenen sergilere de ödünç eserler vererek uluslararası sergilerde koleksiyonunu tanıtma olanağına sahip olmuştur.

Hat ve resim koleksiyonundan seçme eserler, daha Müze kurulmadan Sakıp Sabancı’nın özel koleksiyonu olarak, 1998–2001 yılları arasında New York Metropolitan Müzesi, Los Angeles County Sanat Müzesi, Harvard Üniversitesi Arthur M. Sackler Müzesi, Louvre Müzesi, Berlin Guggenheim Müzesi ve Frankfurt’ta Museum für Angewandte Kunst’ta sergilenmiştir.

Müze’nin kuruluşundan itibaren ödünç eser vererek katıldığı sergiler arasında Brüksel “Mothers, Goddesses and Sultanas” sergisi (2004–2005); Londra “Turks: A Journey of a Thousand Years, 600–1600” sergisi (2006); Amsterdam “İstanbul: The City and the Sultan” (2006–2007) sergisi bulunmaktadır.

Sakıp Sabancı Müzesi ayrıca yurt dışındaki saygın müzelerde tümüyle kendi koleksiyonlarıyla açtığı sergilerle de adından söz ettirmiştir. 2007 ve 2008 yıllarındaki, Lizbon Gulbenkian Müzesi’ndeki “Çağrışımları, Yolculukları ve Atmosferiyle İstanbul, Sakıp Sabancı Müzesi Resim Koleksiyonundan Tablolar” sergisi, Madrid Real Academia de Bellas Artes de San Fernando’daki “Altın Satırlar: Sakıp Sabancı Müzesi’nden Osmanlı Hat Sanatı” adlı sergi ve Sevilla’da, Real Alcázar’da “Sakıp Sabancı Müzesi’nden Osmanlı Hat Sanatı” adlı sergilerin ardından, Sakıp Sabancı Müzesi, 2009 yılında Fransa’da Türkiye Mevsimi etkinlikleri kapsamında Paris’te Grand Palais’de açılan “Bizans’tan İstanbul’a: İki Kıtanın Limanı” adlı sergiye koleksiyonlarından ödünç verdiği eserlerle katılmıştır.

Yurt içinde ise, 2011 yılında SSM Resim Koleksiyonu’ndan iki eser, İstanbul Modern Sanat Müzesi’nde 16 Eylül 2011–22 Ocak 2012 tarihleri arasında ziyarete açılan “Hayal ve Hakikat: Türkiye’den Modern ve Çağdaş Kadın Sanatçılar” sergisine ödünç verilmiştir.

Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi ve Dilek Sabancı Sanat Galerisi

1 Ekim 2009 tarihinde ziyarete açılan Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi, Mardin’in kentsel oluşumunu ve yaşam kültürünü sergilemeyi ve tanıtmayı amaçlamakta, Dilek Sabancı Sanat Galerisi ise geçici sergilerle, Mardin’de modern ve çağdaş sanat platformu oluşturmayı hedeflemektedir.

Dilek Sabancı Sanat Galerisi, 2010 yılında ilk sergisi olan “Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi Koleksiyonu’ndan Seçmelerle - Doğa, İnsan ve Deniz” adlı sergiye ev sahipliği yapmış, bu sergiyi 2010 yılında Ekim ayında açılan “Abidin Dino Mardin’de” isimli sergi takip etmiştir.

2011 yılında, Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi ve Dilek Sabancı Sanat Galerisi’nde Sabancı Vakfı’nın desteğiyle açılan “Seyreyle... Ara Güler Mardin’de” isimli sergi 2012 yılında da devam etmiştir. Sergi boyunca, 7–14 yaş grubundaki çocuklar için eğitim programları da düzenlenmiştir.

Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi ve Dilek Sabancı Sanat Galerisi’nin ziyaretçi sayısı, açılışından 2012 sonuna kadar olan dönemde 300.000’e yaklaşmıştır.

SSM Eğitim Faaliyetleri ve Etkinlikler

Çocuk Eğitimleri

“Picasso İstanbul’da” sergisiyle yoğun bir biçimde yürütülmeye başlanan çocuk eğitim programları, 2012 yılında da sayı, çeşitlilik ve içerik açısından geliştirilerek sürdürülmüştür. Yıl boyunca çocuklar için özel grup atölye etkinlikleri yürütülmüştür. 2012’de atölye etkinliğine katılan toplam öğrenci sayısı 19.829 olarak gerçekleşmiştir.

Yetişkin Eğitimleri

2011 yılında yetişkin eğitimlerine başlayan SSM’de, aynı yıl  Prof. Dr. Semra Germaner ile “Resimde Osmanlı Modernleşmesi ve Cumhuriyet Dönemi Sanatı” eğitim programı ve  Prof. Dr. Ali Akay ile “Güncel Sanatı Okumak” eğitim programı gerçekleştirilmiştir. 2012 yılında, düzenlenen yetişkin eğitimlerini artıran SSM’de, Prof. Dr. Uşun Tükel ile “Karşı Reformasyondan Aydınlanmaya Avrupa’da Sanat” ve üç modülden oluşan “Batı Sanatı – Modern Zamanlar”,  Atilla Dorsay ile “Kuşbakışı Sinema Tarihi” ve “Sinema Tarihi ve Fransız Sineması”, Prof. Uğur Derman ile “Hüsn-i Hat Buluşmaları”, Prof. Dr. Ali Akay ile “Çağdaş Sanat Soruşturmaları”  ve  Yrd. Doç. Dr. Ali Rıza Özcan ile “Uygulamalı Hat Sanatı” eğitim programları gerçekleştirilmiştir.

Etkinlikler

2012 yılında SSM’de, müze koleksiyonları ve gerçekleştirilen sergiler paralelinde sempozyum, panel ve konferanslar düzenlenmiştir.

Yılın ilk etkinliği, İslam sanatı, mimari ve arkeoloji alanlarında öncü bir isim olan, aynı zamanda 2004 yılından beri müzenin Uluslararası Danışma Kurulu’nda yer almış Prof. Oleg Grabar’ın Türk İslam sanatı ve mimari tarihi araştırmalarına yaptığı katkılardan ötürü düzenlenen anma günü olmuştur.

Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu sergilemesi kapsamında “Kodikoloji - Elyazması Kitaplar Üzerine Araştırmalar” başlıklı seminer ve “Ölümünün  500. Yılında Sultan II. Bayezid: Kitaplar, Şairler, Sanatkârlar” başlıklı panel düzenlenmiştir. “Ölümünün  500. Yılında Sultan II. Bayezid: Kitaplar, Şairler, Sanatkârlar” panelinde ayrıca, Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu’nda bulunan, Efsahî’nin Sultan Bayezid’i öven kasidelerini içeren nadide eserin tıpkıbasımı da tanıtılmıştır.

SSM’de, güncel sergileri destekleyen konferans serileri, film gösterimleri, Sabancı Üniversitesi öğrencileriyle galeri sohbetleri ve rehberli turlar 2012 yılında da gerçekleştirilmiş ve Komşu Günü etkinlikleri devam etmiştir. Ayrıca, “Rembrandt ve Çağdaşları – Hollanda Sanatının Altın Çağı” sergisi kapsamında “Rembrandt mı, Değil mi? Sanat Eserleri Üzerine Bilimsel Araştırmalar” başlıklı uluslararası sempozyum gerçekleştirilmiştir. Sempozyum kapsamında New York Metropolitan Müzesi, Pratt Enstitüsü ve Kopenhag Üniversitesi ve Danimarka Ulusal Galerisi’nden konservasyon bilimi uzmanları Rembrandt ve çağdaşlarının çalışmaları üzerine yapılan bilimsel araştırmaları sunmuştur.

2011 yılında, SSM “the Seed”de “İstanbul Resitalleri Claude – Achille Debussy Sezonu”na ev sahipliği yapmıştır. Piyano resitallerinin yanı sıra, Eylül ve Ekim aylarında SSM Fıstıklı Teras’ta caz konserleri gerçekleştirilmiştir.

2012 yılında SSM “the Seed” İstanbul Resitalleri ile klasik müziğin ustalarını ağırlamaya devam etmiştir. Piyano resitallerinin yanı sıra SSM, İstanbul Kültür Sanat Vakfı işbirliği ile İstanbul Caz Festivali kapsamında “Caz İçin Tuhaf Bir Yer” etkinliğine ev sahipliği yapmıştır.  Ayrıca SSM’de, “Ramazan’da Caz” ve “Gece Vardiyası” konser serileri düzenlenmiştir.

Sabancı Üniversitesi
Sakıp Sabancı Müzesi


Genel Müdür
Dr. Nazan Ölçer (Müze Direktörü)

Adres
Sakıp Sabancı Cad. No:42
34467 Emirgan - İSTANBUL

Telefon
0212-277 22 00

Faks
0212-229 49 14

Web Sitesi
http://muze.sabanciuniv.edu